فیزیکی نگاه کنیم
این وبلاگ به منظور تفکر و شناخت واقعیت های فیزیکی و ارتباط با دانش اموزان ساخته شده است
درباره وبلاگ


دغدغه ی همیشگی من به عنوان یک دبیر فیزیک چگونگی آموزش مفاهیم فیزیکی به دانش آموزانم است. و اینکه از چه ابزاری برای تفهیم مفاهیم فیزیکی استفاده کنم . امسال که دور از تدریس هستم مایلم تجربیاتم رو در اختیار همکاران خودم قرار بدم و در بخش نظرات از تجربیات اون ها و نظرات دانش اموزانم استفاده کنم.


دوشنبه شانزدهم بهمن 1391 :: 21:23 ::  نويسنده : شفیعی
دانش آموزان سال سوم برای انجام دو آزمایش اندازه گیری مقاومت درونی پیل و ازمایش بویل ماریوت تنها تا پایان هفته ی آینده وقت دارید.

عنوان آزمایش :

قانون بویل - ماریوت

 هدف آزمایش :

درستی رابطه ی     مقدار ثابت  P1 V1 = P2 V2 = P3 V3 = …..=

وسایل مورد نیاز :

·        لوله U شکل حاوی جیوه  

·        متر  

·        تراز  

تئوری آزمایش :

به نا به قانون  بویل - ماریوت اگر دما ثابت باشد حجم معینی از گاز V به نسبت عکس فشار 1 / P تغییر می کند به عبارتی : V µ 1/P            PV = cte = k                                                        

به بیان دیگر در دمای ثابت حاصل ضرب حجم جرم معینی از گاز V در فشار آن P مقداری صثابت k است به عبارتی اگر فشار و حجم گازی را در حالت اول P1 و V1 و در حالت دوم P1 و V2 نشان دهیم خواهیم داشت فشار P را می توان به شکل P = h + P° نوشت که در آن H معرف فشار جو و P° مقدار فشار اضافی است و علامت آن به نا به آنکه فشار گاز از فشار جو بیشتر یا کمتر باشد مثبت یا منفی باشد . اگر در رابطه PV = cte = k به جای P مقدار P = H + P° را قرار دهیم خواهیم داشت :

(H + P°)V = k               H + P° = k ´ (1 / V)

با فرض X = 1 / V رابطه فوق به این صورت در می آید :

H + P° = k ´ X                P° =( k ´ X) - H

حال اگر در دمای ثابت ( دمای آزمایشگاه ) با تغییر حجم فشار گاز را اندازه بگیریم و منحنی تغییرات P° را نسبت به 1 / V یا X رسم نماییم نقاط حاصل خط راستی را خواهند داد که امتداد آن محور فشار P° را در نقطه ای دور از مبدا قطع خواهد کرد که بیانگر فشار جو می باشد .

شرح آزمایش :

 دستگاه بویل - ماریوت از یک لوله U شکل که به طور قائم توسط یک لوله لاستیکی به مخزن متحرک جیوه متصل است  تشکیل شده است . سر یکی از لوله ها باز و دیگری بسته است که گاز مورد نظر درون این لوله محبوس می باشد . با بالا و پایین بردن مخزن متحرک جیوه , حجم گاز محبوس در لوله کم و زیاد شده در نتیجه فشار گاز نیز زیاد و کم خواهد شد که با استفاده از خط کش مدرجی که میان دو لوله قرار دارد می توان ارتفاع ستون جیوه را در هر یک از دو لوله  به دقت تعیین نمود چون سطح مقطع لوله دستگاه در همه نقاط یکسان است بنابرین تغییرات حجم همواره متناسب با تغییرات ارتفاع گاز متراکم خواهد بود :                                                  P1 h1 = P2 h2            P1 V1  S1= P2 V2 S2

 

توجه داشته باشید که فشار گاز محبوس شده P در هر بار آزمایش برابر فشار جو H به علا وه فشار مربوط به اختلاف ارتفاع ستون های جیوه P° = h­1 - h2 در لوله خواهد بود . بنابرین بهتر است ففشار جو را بر حسب سانتی متر جیوه بیابیم تا برای محاسبه P نیازی به تبدیل واحد نباشد .

حال دو بار برای حالت پر فشار دو بار برای حالت کم فشار و یک بار برای هم فشار آزمایش را انجتم می دهیم . اگر ارتفاع مایه سطح بسته پایین باشد پر فشار و اگر از سطح مایه آزاد بالا باشد کم فشار است .

       P = P° هم فشار

P° = 63 . 8 cmHg

 


 

    DH                                         P = P°پر فشار

    P = P° - DHکم فشار

 

 

 

دوشنبه شانزدهم بهمن 1391 :: 20:30 ::  نويسنده : شفیعی

دماسنج فرینه (ماكزیمم و می ‏نیمم)

این دماسنج برای اندازه ‏گیری حداكثر و حداقل دما (ماكزیمم و می‏نیمم دما) در یك شبانه ‏روز استفاده می ‏شود.

دماسنج فرينه (ماكزيمم و مي ‏نيمم)دماسنج فرينه (ماكزيمم و مي ‏نيمم)

دماسنج فرينه (ماكزيمم و مي ‏نيمم)

وقتی هوا گرم می ‏شود الكل شاخه سمت چپ منبسط شده و سطح جیوه در شاخه سمت چپ را پایین می ‏راند و در نتیجه سطح جیوه در شاخه سمت راست بالا می ‏رود. دماسنج فرينه (ماكزيمم و مي ‏نيمم)

وقتی هوا سرد می ‏شود الكل منقبض شده و سطح جیوه در شاخه سمت چپ بالا رفته و در نتیجه سطح جیوه در شاخه سمت راست پایین می‏ آید، ولی نشانه فولادی در جای خود باقی می ‏ماند و با گرم شده دوباره هوا، سطح جیوه در شاخه سمت چپ پایین می ‏آید ولی نشانه فولادی در جای خود باقی می ‏ماند.دماسنج فرينه (ماكزيمم و مي ‏نيمم)

بنابراین محل نشانه فولادی در شاخه سمت راست، ماكزیمم دما و محل نشانه فولادی در شاخه سمت چپ می‏ نیمم دما را نشان می‏ دهد.

اگر برای یك شبانه ‏روز دیگر بخواهیم دوباره از این دماسنج استفاده كنیم بایستی نشانه‏ های فولادی را با آهنربا به سطح جیوه رساند.

یکشنبه پانزدهم بهمن 1391 :: 21:15 ::  نويسنده : شفیعی
لینک چگونگی محاسبه ی خطا را کلیک کنید.

این لینک مفید مورد نیاز دانش آموزان مسابقات آزمایشگاهی است لطفا دانلود کنید.

شنبه چهاردهم بهمن 1391 :: 19:33 ::  نويسنده : شفیعی
دانلود گزارشکار فیزیک

۱- چگالی جامدات

۲-کولیس

۳- ضریب انبساط خطی

۴-تعیین چگالی مایعات

۵-اندازه گیری شتاب ثقل با استفاده از سقوط آزاد

۶- اندازه گیری شتاب ثقل با استفاده از ترازو

۷- تعیین گرمای ویزه ی فلزات

۸-اندازه گیری ارزش آبی گرماسنج( گرماسنجی گرماسنج)

۹- تعیین گرمای نهان ذوب یخ

۱۰- قانون بویل ماریوت

۱۱-تعیین سختی فنر

۱۲-معادل مکانیکی حرارت (عدد ژول)

۱۳-حرکت پرتابه

شنبه چهاردهم بهمن 1391 :: 19:10 ::  نويسنده : شفیعی

عنوان آزمایش:آشنایی با وسایل اندازه گیری

هدف آزمایش

چگونگی اندازه گیری با کولیس ،ریزسنج(میکرومتر)،ترازو، استوانه مدرج وگوی سنج

وسایل آزمایش: کولیس ، ریزسنج ، ترازو،استوانه مدرج ، مکعب ، آب




شرح آزمایش

مقدمه:
حدود300سال قبل ,اساس تئوری اندازه گیری با ورنیه توسط بیرورنیه ریاضیدان فرانسوی کشف شد,بدین ترتیب بود اگر دو طول برابر را به تقسیمات مساوی تقسیم کنیم و آنها را در مجاورت و انطباق با هم قرار دهیم تمام خطوط تقسیمات در امتداد همدیگر قرار می گیرند ولی چنانچه تقسیمات با هم برابر نباشند خطوط در امتداد یکدیگر واقع نخواهند شد.که اساس تئوری اندازه گیری با کولیس بر این اصل استوار می باشند.
کولیس:
کولیس یا قطرسنج یکی از ابزارهای بکار رفته در صنعت ومهندسی مكانیك است.از کولیس برای اندازه‌گیری فاصله میان دو جسم یا دو نقطه استفاده می‌کنند. ساده‌ترین گونه کولیس
پرگارِِِی است که ساق‌هایش به بیرون یا به تو خم شده‌اند. کولیس به دلیل داشتن تنوع و سهولت در اندازه گیری یکی از مهمترین ابزارهای اندازه گیری می باشد که تشکیل شده از دو قسمت ثابت و متحرک که قسمت ثابت ان یک خط کش مدرج با فک و شاخک ثابت و قسمت متحرک شامل کشویی است که فک و شاخک متحرک و همچنین تقسیمات ورنیه روی ان قرار دارد.برای این که کشو را محکم کنیم و همچنین برای کم کردن لقی ازضامنی که در زیر کشو نصب شده است استفاده می شود.
تاریخچه کولیس:در سال 1914 فردی به نام میتوتویو اولین پروانه ساخت کولیس را کسب کرد و تولید آن را در همان سال در کارخانه میزونوکوچی در شهر كاوازاكی ‍ژاپن شروع کرد. در سال 1953کارخانه آن به اوتسونومیا انتقال یافته و تولید انبوه آن شروع شد.در سال 1956 این فرد اولین کسی بود که موضوع استفاده از فولاد ضد زنگ را برای ساخت کولیس مطرح کرد. ۷ سال بعد در سال 1963 میتوتویو بیش از یک میلیون کولیس تولید کرد. در همان سال تولید کولیس ساعتی آغاز شد و به دنبال آن کولیس‌های دیجیتالی و سپس کولیسهای ضد زنگ که در مقابل آب و روغن مقاوم بودند تولید شد. کولیس‌های کار سنگین که طول ۴۵۰ میلیمتر و بیشتر را اندازه‌گیری می‌کنند از سال 1961ساخته شدند. امروزه کولیس‌هایی که طول ۲۰۰۰ میلیمتر را اندازه‌ می‌گیرند نیز تولید می‌شود. بدنه این نوع از کولیس‌ها از فیبرهای کربنی است تا سبک باشند و معضل بزرگ این کولیس‌ها که سنگینی آنها است را بدین‌گونه رفع کرده‌اند.
خط کش برحسب میلیمتر مدرج شده ورنیه دارای درجه بندی کوچکی است که اغلب شامل 10 قسمت بوده و معادل 9 میلیمتر است یعنی 9 میلیمتر در روی خط کش کوچک‌تر است. با این نوع کولیس به آسانی می‌توانیم تا 1.10 میلیمتر را اندازه بگیریم. دقت اندازه گیری کولیس از تقسیم کردن یک درجه خط کش به تعداد تقسیمات ورنیه به دست می‌آید.برخی از انواع کولیسها برای اندازه گیری عمق یک تیغه باریک دارند که به ورنیه متصل است و با آن حرکت می‌کند. اگر صفر ورنیه بر صفر خط کش منطبق باشد انتهای تیغه بر انتهای خط کش منطبق می‌گردد در صنعت برای اندازه گیری قطر گلوله و سیلندر و پیستون و طول وسایل مختلف از انواع کولیس‌ها با بزرگی‌های مختلف استفاده می‌شود. کولیسها بر دو نوع اند : دیجیتال و ساده . نوع دیجیتال آن اندازه ها را بر حسب میلی متر و اینچ با بیشترین دقت برایتان نمایش می دهد . ولی نوع ساده آن برای اینچ دو دقت و میلی متر هم دو دقت اندازه ها را نمایش می دهد. از کولیس برای اندازه‌گیری فاصله میان دو جسم یا دو نقطه استفاده می‌کنند. ساده‌ترین گونه کولیس پرگاری است که ساق‌هایش به بیرون یا به تو خم شده‌اند.

بدنه اصلی کولیس
خط کش ثابت :

که بدنه اصلی کولیس را تشکیل می دهد که فکهای ثابت بالا و پایین به آن متصل می شوند.دارای دو نوع درجه بندی است:

الف) اینچ((in

ب) سانتی متر((cm

که از 1 تا 10 سانتی متر درجه بندی شده است. بین درجه بندی ها خط های ریزی وجود دارد که هر کدام از آنها نمایش گر یک میلی متر است.
فک های بالایی:

که برای اندازه گیری قطر داخلی لوله به کار می رود. اگر کولیس را مقابل خود بگیریم به گونه ای که درجه بندی اینچ بالا و سر کولیس در دستان چپ ما باشد و به فکهای بالایی نگاه کنیم می فهمیم که فک چپ ثابت و فک راست متحرک است.
فک های پایینی:

که برای اندازه گیری قطر خارجی لوله به کار می رود.پایین نیز به ترتیب فک چپ ثابت و فک راست متحرک است.
خط کش متحرک:

که بر روی خط کش ثابت و با حرکت فک متحرک حرکت کرده درجه بندی آن از 0 تا 10 میلی متر می باشد که بین دو درجه بندی(0 تا 1) خطهای ریزی است که این خط های ریز هر کدام بیان گر 02/0 میلی متر است.

دقت دستگاه :که از روی همین خط کش تعیین می شود می دانیم که 1 میلی متر را به 5 قسمت تقسیم بندی شده است پس: mm۰/۰۲=5۰÷1
پیچ سفت شونده:

که برای ثابت کردن فکهای متحرک بعد از اینکه قطر نهایی جسم را تنظیم کردیم که در حین خواندن درجات فکهای متحرک حرکت نکنند و در خواندن طول اشتباهی رخ ندهد.
زبانه:

که با حرکت فک های متحرک ار انتهای خط کش ثابت حرکت می کند به این صورت که اگر فکها را باز کنیم طول این زبانه زیاد و اگر فکها را ببندیم طول این زبانه از انتهای خط کش ثابت کم می شود.

روش کار کولیس: قطر داخلی و خارجی یک لوله را نمی‌توان با دقت و به آسانی با یک خط کش مدرج اندازه گرفت. برای اندازه گیری دقیق‌تر آنها از کولیس استفاده می‌شود. کولیس از ترکیب یک خط کش مدرج و یک ورنیه متحرک درست شده است. خط کش ورنیه دارای دو شاخک است شاخک‌های کوچک برای اندازه گیری قطر داخل و شاخک‌های بزرگ برای اندازه گیری قطر خارجی اجسام بکار می‌رود.

اندازه گیری قطر یا طول :جسمی را که منظور تعیین طول با قطر خارجی آن است در بین شاخک‌های ثابت و متحرک بزرگ قرار می‌دهند بطوری که هر دو شاخک با بدنه جسم تماس داشته باشند سپس به کمک ورنیه و خط کش اندازه طول یا قطر گلوله را تعیین می‌کنند. درجات را از روی خط کش (عددی که صفر ورنیه در مقابل آن قرار دارد و یا از آن گذشته است) و کسر درجات را از روی ورنیه می‌خوانند برای کسر درجات از درجات ورنیه را پیدا می‌کنند که درست در برابر یکی از درجات خط کش قرار گرفته است.

اندازه گیری قطر داخلی :برای اندازه گیری قطر داخلی مثلا قطر یک لوله دو شاخک بالایی را در داخل لوله فرو می‌برند و ورنیه را برای خط کش آنقدر جابجا می‌کنند تا دو شاخک با جدار داخلی لوله تماس پیدا کنند. کولیس تا حدی در داخل لوله می‌چرخانند تا دو شاخک بر قطر لوله منطبق گردد. در این حالت قطر داخلی را با روش قبلی از روی خط کش و ورنیه می‌خوانند. کولیس یا قطرسنج یکی از ابزار بکار رفته در فلزگری و مهندسی مکانیک است.
کولیس با دقت 1000/1اینچ با ورنیه 50قسمتی:
در این کولیس ها هر اینچ را به 20 قسمت مساوی تقسیم می کنند،در نتیجه فاصلۀ هر قسمت روی خط کش برابر 20/1 اینچ خواهد بود.آنگاه 49 قسمت از خط کش(20/49)را به 50 قسمت مساوی تقسیم می کنند،بنابراین دقت درجه بندی ورنیه 1000/49=50:20/49 اینچ خواهد بود.در این صورت اختلاف بین خطوط خط کش و خطوط ورنیه برابر است با 001/0=049/0-05/0اینچ و در نتیجه دقت این کولیس نیز 001/0 ابنچ می باشد.با توجه به اینکه هر دو نوع کولیس با ورنیه 25 قسمتی و ورنیه 50 قسمتی دارای دقت 001/0 اینچ می باشد،اما خواندن کولیس با ورنیۀ 50 قسمتی راحت تر از خواندن کولیس با ورنیه25 قسمتی می باشد،زیرا تقسیمات کولیس با ورنیۀ 50 قسمتی دارای فضای بیشتری می باشد.
محاسبات :
16*0.1=1.6 = محاسبه
mm 7.52 = =4.7*1.6طول جسم
1.6 16*0.1= = محاسبه
3.3*1.6=5.28 mm =عرض جسم

ریزسنج(میکرومتر)
میکرومترها در سال 1226 توسط یک فرانسوی به نام ژان پالمر ساخته شد و امروزه از نظر شکل ساختمانی مختلف ومتنوع می باشند.
اندازه گیری با میکرومتر:
میکرومتر یا ریزسنج وسایلی هستند که برای اندازه گیری قطعاتی که بایستی دقیق تراشیده شوند به کار برده می شود.دقت آنها به مراتب بیشتر از دقت کولیس ها می باشد.میکرومترها از نظر سیستم اندازه گیری مانند کولیس دو نوع می باشند که آنها را میکرومترهای اینچی و میکرومترهای میلیمتری می نامند .
ضخامت ورقه‌های نازک و سیم‌های نازک را با ریز سنج اندازه می‌گیرند این اسباب از ترکیب یک پچ و یک مهره مدرج ساخته شده است. در این وسیله ، مهره استوانه‌ای است تو خالی که سطح خارجی آن مدرج شده است. این استوانه به کمانی متصل است در انتهای دیگر کمان زایده‌ای وجود دارد که به آن سندان می‌گویند.
پیچ در داخل کلاهکی قرار دارد و در داخل مهره حرکت می‌کند، کلاهک پیچ بر روی سطح خارجی مهره جابجا می‌شود. در صورتی که پای پیچ 0.5 میلیمتر باشد دور کلاهک پیچ به پنجاه قسمت و اگر پای پیچ یک میلیمتر باشد دور کلاهک پیچ به صد قسمت تقسیم می‌شود به آن قسمت از پیچ که از داخل مهره خارج شده و در داخل کمان جابه جا می‌گردد زبانه می‌گویند.اگر پیچ یک دور بپیچد در نوع اول زبانه ریزسنج نیم میلیمتر جابجا می‌شود بنابراین وقتی پیچ به‌اندازه یک درجه بپیچد دهانه ریزسنج به ‌اندازه یک صدم میلیمتر باز یا بسته می‌شود. بنابراین با استفاده از ریزسنج دقت‌اندازه گیری تا میلیمتر بالا می‌رود.
تنظیم صفر میكرومتر
:از موارد مهم دیگر درانتقال حرارت دمای قطعه کار است که باید دمای ابزار و دمای قطعه کار کاملایکسان باشند به عنوان مثا ل چنانچه دمای آزمایشگاه که میکرومتر در آن قرار دارد 20 درجه سانتیگراد باشد . برای اندازه گیری قطعه میله فولادی که در اثر تراشکاری دمایش به 50 درجه سانتیگرا د رسیده چنانچه اندازه واقعی این قطعه 50 میلیمتر و ضریب انبساط خطی فولاد000012/0 ( یک درجه سا نتیگراد ) باشد مقدار اشتباه برابر 018/0 میشود .
میلیمتر 018/0= (20-50)(000012/0)(50)=مقدار اشتباه یا خطا

برای جلوگیری ا زانتقال حرارت دست به میکرومتر معمولا روی کمان آن قطعه عایقی پیچ شده که محل گرفتن میکرومتر به دست یا محل بستن آن به پایه و یا گیره مخصوص است که بدین وسیله از انتقال حرارت به میکرومتر جلوگیری می کند .دقت میکرومتر های میلیمتری 100/1تا1000/1میلیمتر می باشند.
دقت میکرومتر های اینچی 1000/1تا10000/1اینچ می باشند
.

طریقه تقسیم بندی میکرومتر های میلیمتری : میکرومترهای میلیمتری را معمولا به سه روش تقسیم بندی میکنند:الف) تقسیم بندی های استوانه ثابت با فاصله یک میلیمتر :هر گاه گام پیچ میکرو متر یک میلیمتر باشد در اثرگرداندن پیچ فک متحرک نیز یک میلیمتر تغییر میکند یعنی اگر پیچ میکرومتر را یک دور کامل بگردانید فک متحرک نیز یک میلیمتر تغییر میکند به همین ترتیب نسبت به گام پیچ روی استوانه ثابت میکرومتر را خط کشی میکنند طوریکه فاصله خطوط از هم یک میلیمترمی باشد .

طریقه تقسیم بندی پوسته متحرک (از ردیف اول ):در میکرومترهایی که فاصله خطوط روی استوانه ثابت یک میلیمتر است قسمت مخروطی پوسته متحرک را به صد قسمت مساو ی تقسیم میکنند که با تغییر فاصله بر روی پوسته ، فک متحرک 01/0 میلیمتر تغییر مینماید .توجه : وقتی که فک ثابت ومتحرک به هم چسبیده است باید صفر ورنیه درست روبروی صفر خط اصلی استوانه ثابت قرار گیرد .1- خطوط خط کشی شده بر روی استوانه ثابت، 2- خطوط خط کشی شده بر روی قسمت مخروطی ، پوسته متحرک را نشان میدهد .

طریقه خواندن میکرومترهای میلیمتری (ردیف الف)

برای خواندن میکرومترهای میلیمتری به نکات زیر توجه کنید :

1- تعداد خطوط اصلی را که صفر ورنیه از روی انها گذشته است یادداشت کنید .

2- تعداد خطوط ورنیه را که بر حسب صدم میلیمتر است نیز یادداشت کنید .

3- اعداد فوق را با هم جمع کنید تا اندازه اصلی به دست آید .

تقسیم بندی استوانه ثابت با فاصله خطوط نیم میلیمتر : هر گاه گام پیچ میکرومتر نیم میلیمتر باشد در هر دور کامل پیچ ، فک متحرک نیز نیم میلیمتر تغییر مکان پیدا میکند . طریقه خط کشی ان بر روی استوانه ثابت به این صورت است که در یک خط مستقیم که بر روی استوانه ثابت کشیده شده فاصله خطوط بالای این خط ، یک میلیمتر و خطوط پایین استوانه ثابت ، درست در مرکز خط بالا قرار گرفته که در واقع میتوان فواصل نیم میلیمتری را از روی آن خواند.
روش کار ریز سنج :برای اندازه گیری جسم مورد نظر را از بین زبانه وسندان قرار می‌دهند و پیچ کلاهک آنقدر می‌چرخانند تا جسم با زبانه و سندان تماس پیدا کند. برای چرخاندن کلاهک پیچ ، پیچ هرز گرد را می‌پیچانند پس از تماس با زبانه با جسم ، پیچ هرز گرد صدا می‌کند. با شنیدن صدا عمل پیچاندن را متوقف می‌کنند. در غیر این صورت از حساسیت اسباب کاسته می‌شود درجات میلیمتر درروی مهره و درجات صدم میلیمتر درروی کلاهک پیچ می‌خوانند. درجه‌ای از کلاهک پیچ خوانده می‌شود که در امتداد خط افقی مهره قرار دارد.

محاسبات آزمایش:
20 = اندازه روی مهره
30 = اندازه روی کلاهک
30*0.01=0.3 = دقت وسیله *عدد کلاهک
mm 0.01) -(20.3+ = (دقت وسیله *عدد کلاهک )+ اندازه روی مهره: قطر جسم


ترازو:
در آزمایشگاه معمولا از ترازوی دوكفه ای یا سه اهرمی استفاده می شود . دقت این ترازو ها 1/0 یا01/0 گرم است . هنگام كار كردن با ترازو ابتدا باید ترازو را تنظیم كرد سپس عمل توزین را انجام داد.

طرز تنظیم ترازوی سه اهرمی:
- شاهین ترازو را باید در دست نگه داشت (نوك باریك شاهین را باید بین دو انگشت قرار داد)تا كفه بالا وپایین نرود(هنگام دستكاری ترازو همیشه شاهین را بادست نگه دارید تا از فرسوده شدن نقطه ی اتكا جلوگیری شود.) سپس تمامی وزنه ها را باید روی درجه ی صفر قرار داد وآهسته شاهین را رها كرد در این حالت باید عقربه شاهین در مقابل صفر قرار گیرد در غیر این صورت با پیچاندن پیچ تنظیم (که در عقب و زیر کفه قرار دارد)باید عقربه را مقابل صفر قرار داد.پس از تنظیم باید اقدام به توزین كرد. برای این كارباید جسم مورد نظر را در كفه ی ترازو گذاشت (شاهین را باید در دست نگه داشت تا كفه بالا وپایین نرود.) سپس سنگین ترین وزنه ی ترازو را جابه جا كرد . پس از قرار دادن وزنه باید آهسته شاهین را رها كردو نوك عقربه را نگاه كرد. اگر وزنه سنگین تر باشد باید آنرا به جای اول (صفر) برگرداندواز وزنه های اهرم دوم استفاده كرد جا به جایی وزنه ها باید طوری انجام گیرد كه وزنه ی شماره قبل سبك تر وشماره بعد سنگین تر باشد.وزنه را روی شماره سبك تر قرار داده برای ادامه توزین از وزنه های اهرم سوم استفاده كرد.جابه جایی وزنه های اهرم سوم تا زمانی كه عقربه در مقابل صفر قرار گیرد ادامه می یابد.(توجه كنید كه در تمام عملیات جابه جایی وزنه ها شاهین ترازو با دست ثابت نگه داشته شود وهیچ گونه حركتی نداشته باشد.) پس از برقراری تعادل باید شماره وزنه ها را خواند تا جرم ماده به دست آید.
ترازوی یک کفه ای سه اهرمی :
از این نوع ترازو نیز برای اندازه گیری جرم استفاده می شود . دقت این نوع از ترازو ها 0.01 گرم است . برای اندازه گیری جرم با این نوع ترازو جسم را در کفه ی مورد نظر قرار داده و براساس قانون اهرم ها ، وزنه های لغزنده را آن قدر جا به جا می کنیم که شاخص انتهای اهرم ها مقابل خط نشانه ثابت شود . سپس با جمع زدن عدد وزنه های لغزنده جرم جسم مورد نظر را تعیین می کنیم .
ترازوی دو کفه ای اهرم دار :
از این نوع ترازو برای اندازه گیری جرم استفاده می شود . این ترازو دارای یک یا دو بازو است . این وزنه ها روی هر درجه ای که قرار بگیرند معادل این است که وزنه ای برابر با مقداری که درجه ی مزبور نشان می دهد در کفه ی سمت راست گذاشته شده است . کوچک ترین درجه ای که این بازوها نشان می دهند 0.1 گرم است . ظرفیت این ترازومعمولا 2 کیلو گرم است و تا 200گرم احتیاج به وزنه ی اضافی ندارد و با جابه جا کردن وزنه های لغزنده عمل توزین انجام می گیرد در صورت زیادتر بودن جرم جسم وزنه هایی در کفه ی سمت راست قرارداده و با جابه جایی وزنه ها ی لغزنده تعادل را برقرار می کنیم . جرم جسم برابر است با مجموع جرم وزنه ها و مقداری که از روی درجات بازوها خوانده می شود.

استوانه مدرج
استوانه ای است پایه دار در حجمهای مختلف که از آن میتوان برای برداشت و انتقال حجمهای بزرگتر از پیپت استفاده کرد لبه آن مانند بشر، برگشتگی شیارمانندی برای خالی كردن محلول دارد. تفاوت درجه بندی آن با بورت وپیپت در این است كه درجه های كوچكتر آن در پایین قرار دارد.در آزمایشگاه فیزیک از استوانه ی مدرج برای جابه جا کردن مقدار مشخصی مایع، یا اندازه گیری حجم اجسام استفاده می شود.
شرح آزمایش: برای اندازه گیری حجم یک جسم خاص مقداری از یک مایع را داخل استوانه ی مدرج ریخته و مقدار اولیه آن را اندازه گیری می کنیم سپس جسم را داخل استوانه می اندازیم حجم مایع را که بالا آمده اندازه گیری کرده . تغیر در حجم مایع برابر است با حجم جسم . سپس حجم مقدار اولیه را از ثانویه کم کرده حجم جسم بدست می آید . دقت استوانه های مدرج موجود در آزمایشگاه فیزیک 1،2و5 میلیمتر است .

محاسبات آزمایش: اندازه اولیه - اندازه ثانویه =حجم جسم
20 = 170-150= حجم جسم

 

منابع خطا :1 - خطای شخصی ،2- خطای دستگاه



ادامه مطلب ...
شنبه چهاردهم بهمن 1391 :: 19:6 ::  نويسنده : شفیعی
  • صفحه نخست شامل عنوان آزمایش، نام، نام خانوادگی و شماره دانشجویی آزمایشگر، تاریخ انجام آزمایش و گروه ثبت نامی

  • موضوع آزمایش

  • هدف از انجام آزمایش

  • مقدمه (کوتاه)

  • تئوری (کوتاه)

  • وسایل لازم برای انجام آزمایش و دقت وسایل اندازه گیری

  • نحوه انجام آزمایش و نکاتی که باید در حین انجام آزمایش مورد توجه قرار گیرند(کوتاه)

  • رسم نمودارها، تحلیل دقیق داده ها و تحلیل رفتار منحنی ها در نواحی مختلف

  • محاسبه مواردی که در دستور کار خواسته شده اند.

  • محاسبه خطاها (انحراف معیار میانگین) و دلایل بروز خطا

  • نتیجه گیری

  • ارائه راهکارهای مناسب جهت بهبود شرایط آزمایش

  • پاسخ به سئوالات

  • جداول داده های ثبت شده

باید توجه داشت که تمامی واحدها بر حسب SI آورده شده و هر کمیتی با واحد مورد نظر آن ذکر شود. برای نوشتن گزارش باید ارقام بامعنی در محاسبات و ارائه نتایج مورد توجه قرار گیرد.

شنبه چهاردهم بهمن 1391 :: 18:24 ::  نويسنده : شفیعی

از اونجایی که هم خودم نکات مربوط به آزمایش های مختلف رو فراموش خواهم کرد و هم در آینده شما به اون ها نیاز پیدا خواهید کرد در این پست سعی می کنم نکات مربوط به آزمایش های مختلف رو بنویسم.

۱- در آزمایش محاسبه ی ظرفیت گرمایی گرماسنج مربوط به فیزیک سال دوم در صورت استفاده از المنت و یا گرماسنج بمبی باید زمان را بیش از یک دقیقه در حدود ۵ دقیقه در نظر بگیرید تا گرمای تولید شده بیش از گرمای دریافتی باشد و جواب مثبت به دست آید. و میزان آب را کم در حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ گرم انتخاب کنید .( آب اولیه جهت تعادل دمایی با گرماسنج)

۲- در هنکام استفاده از مولتی متر یا آوو متر دقت کنید هنگام استفاده از اهم سنج ان مقامت در مدار نباشد . و اتصالی به مدار نداشته باشد.

۳- انجام آزمایش محاسبه ی چگالی مایعات به کمک لوله ی یو شکل حتما اول باید مایع با چگالی بیش تر را بریزیم و بعد مایع با چگالی کمتر.

۴- در آزمایش ضریب انبساط طولی آب زیاد بریزید تا فرصت کافی برای یادداشت انبساط در دماهای مختلف رو داشته باشید. در حدود دو سوم ظرف. چون آب زود تبخیر می شود و شما مجددا باید ظرف رو پر از آب کنید.

۵- هر آزمایش رو با چندین روش انجام بدید تا دقت محاسبات خود رو متوجه بشید.

۶- مراحل گزارشکار رو با دقت و کامل بنویسید و از کتاب "آزمایش فیزیک" دکتر قران نویس حتما استفاده کنید.

۷- در حین ازمایش آرامش خود رو حفظ کنید. سعی کنید تمامی داده ها و نتایج رو حفظ باشید تا در حین مسابقه دستپاچه نشده و بر خود مسلط باشید.

۸- کار با کولیس ریزسنج و ترازوی سه اهرمی رو کار کنید که مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ترازوی سه اهرمی تا ۲۱۶۰ گرم رو می تونه اندازه گیری کنه. یعنی دو وزنه ی دو کیلویی می توان از قسمت جلو به اون اضافه کرده و ظرفیت رو بالا برد . دقت این ترازو یک گرم است.

۹- در مدارها باید کار با منبع تغزیه رو بلد باشید . آمپر سنج ها اکثرا سوخته هستند در صورت قطعی جریان در مدار  چند چیز را چک کنید اول منبع تغزیه و روشن بودن کلید پشت آن و سلامت آمپرسنج. در صورت قطع بودن مدار به سراغ کلید سه حالته ی  منبع تغزیه بروید در بعضی منبع ها این کلید دو حالته است و مشکلی ندارد ولی منبع های سه حالته در حالت وسط که قرار می گیرند جریان وارد مدار نمی شود. در حالت ثابت (سمت چپ) ولتاز منبع تغییر نمی کند و در حالت (سمت راست) یک واحد به ولتاز تولید شده ی مولد اضافه می شود.

۱۰- در آزمایش قانون عمومی گازها نیاز به رسم نمودار فشار بر حسب عکس حجم خواهید داشت. و شیب خط رو محاسبه کنید.

با وجودی که بر تئوری آزمایش ها مسلط هستید ولی حداقل دو بار کل آزمایش ها رو انجام بدید تا مهارت کار با وسایل رو پیدا کنید.

 

دوشنبه بیست و پنجم دی 1391 :: 22:20 ::  نويسنده : شفیعی

تصمیم دارم مطالبی تحت عنوان کار در آزمایشگاه برای شما بنویسم و از این طریق اطلاعاتی درباره ی نحوه ی کار با وسایل ازمایشگاهی و نکات مهم به شما اموزش بدم. دانش اموزان سال اول علاقه ی زیادی به کارهای ازمایشگاهی دارند و امیدوارم به همین شکل ادامه بدن و حضورشون رو در آزمایشگاه فیزیک بیش تر کنند. مطالب فیزیک ۱ مخصوصا فصل ۳ به فیزیک ۳ بسیار نزدیکه و شما می تونید مهارت و تخصص لازم رو در سال اول کسب کنید چون در سال سوم شما وقت آزادی برای اختصاص دادن به آزمایشگاه نخواهید داشت. توصیه می کنم دبیر در هر حال وقت بسیار محدودی داره و ممکنه شما در آزمایشگاه که با دبیر حاضر می شید نتونید مهارت لازم رو کسب کنید ولی می تونید وقت هایی که آزاد هستید خودتون به ازمایشگاه مراجعه کنید و با وسایل کار کنید. این آزمایشگاه فیزیک زمانی ارزش خواهد داشت که شما از وسایل اون استفاده کنید.

 شما قادر خواهید بود هر سوال و هر مطلب علمی موجود در کتاب رو در آزمایشگاه به صورت عملی بررسی کنید و تنها به تئوری مطلب اکتفا نکنید. باید در اینجا از دو دانش آموز خوب و فعال سال اول خانم ها فاطمه گرشاسبی و ملیحه مشایخ برای بررسی نکات کتاب و تبدیل و پیگیری اون به شکل آزمایش تقدیر کنم. این دو دانش اموز بدون اینکه من به اون ها آزمایشی رو محول کرده باشم به طور خودجوش متوجه شدم مطالب تئوری رو به شکل آزمایش تحقیق می کنند. امیدوارم بر  تعداد این دانش اموزان هر روز اضافه شود.

لازمه تاکید کنم آزمایشگاه دبیرستان ما یکی از کامل ترین آزمایشگاه ها در شهر بوشهره. پس فرصت رو از دست ندید و از آزمایشگاه بهترین استفاده ها رو کنید.

اما اولین نکات

۱- میزهای آزمایشگاه فیزیک دبیرستان ما ۶ میزه و میزهای ۱ و  و ۳ به صورت متوالی به هم وصل هستند و میزهای ۴ و ۵ و ۶ هم با هم سری ( متوالی) شده اند. شما در ابتدا باید برق میزها رو از طریق سه راهی های اون ها روشن کنید. هر میز به طور جداگانه کلید روشن و خاموش داره که در زیر میز قرار گرفته اون رو هم چک کنید روشن باشه.

۲- مرحله ی دوم استفاده از منبع تغذیه است. منبع تغذیه بعضی وقت ها کلیدش روشنه و شما فکر می کنید مشکلی نداره ولی اون هم یک کلید روشن و خاموش پشتش داره که باید چک باشه.

۳- وسایل آزمایش دارای دقت اندازه گیری هستند. شما باید در ابتدا یاد بگیرید چطور دقت یک وسیله رو به دست بیارید. دقت کمترین مقداری است که وسیله اندازه می گیره. باید ببینید از وسیله ای که استفاده می کنید هر واحد به چند قسمت تقسیم شده و مقدار کمترین واحد رو به دست بیارید. تا موقع خوندن وسیله اشتباه نکنید.

۴- اگر آزمایشی رو به طور دقیق می خواین انجام بدید توصیه می کنم از آوومتر استفاده کنید. که به طور همزمان جریان و مقاومت و ولت رو قادر خواهد بود اندازه بگیره. کار با آوومتر سخت نیست کافیه درجه ی اون رو روی قسمتی که تصمیم دارید باهاش کار کنید تنظیم کنید مثلا اگر ولت سنج لازم دارید پیچ تنظیم را روی ولت سنج مستقیم قرار بدید و بعد به شکل یک ولت سنج یعنی موازی در مدار قرار بدید. سیم ورودی و خروجی هم یکی باید وارد قسمت کام( قسمت منفی) و دیگری وارد قسمت مربوط به ولت سنج بشه.

۵- اما منبع تغذیه تولید کننده ی برق مستقیم و متناوبه که ما اکثرا از مستقیم استفاده می کنیم. دور پیچ تنظیم هم دو ردیف عدد وجود داره یک سری مربوط به ولتاژ مستقیم و دیگری متناوبه که با دو رنگ متفاوت مشخص شده و قابل تشخیصه.

۶- امپرسنج اکثرا سوخته چون مقاومت ضعیفی داره و فرد ناوارد اون رو اشتباه می بنده و فورا می سوزه. پس فیوز اون رو تعویض کنید و از اون استفاده کنید. اطلاع دارید ولت سنج هرگز نمی سوزه و جای فیوز اصلا نداره.

۷- کلا در آزمایشگاه رنگ آبی و مشکی نشان دهنده ی قسمت منفی و رنگ قرمز نشان دهنده ی سر مثبت وسیله است. اگر آمپر سنج و یا ولت سنجی سر مثبت و منفی اش اشتباه وصل شده باشه عقربه برعکس حرکت می کنه پس باید جای سیم های اتصال به وسیله رو جا به جا کنید. و در آوومتر علامت منفی نشان دهنده ی بر عکس بستنه.

چون این روزا بچه ها بستن مدار رو کار می کنند لازم دیدم از این قسمت شروع کنم. در ضمن موقع بستن مدار نا امید نشید مرتب باید توی مدار جابه جایی ایجاد کنید با ولت سنج قسمت های مختلف مدار رو چک کنید تا مدار وصل بشه و جواب بده و یا از آوومتر قسمت موزیکالش برای سلامت قطعات مدار استفاده کنید ولی این مشکلات طبیعیه مهارتتون که بیش تر بشه سریع تر عمل می کنید.

موفق  باشید

 

 

.............
.............


 
 
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است |طراحی : پیچک
 

  • دانلود فیلم
  • قالب وبلاگ